Мұғалімге арналған нұсқаулық
Кибербуллинг – бұл цифрлық технологияларды пайдалана отырып қорқыту және қинау. Ол әлеуметтік медиада, хабарлама алмасу үш қосымшаларда, ойын платформаларында және ұялы телефондарда орын алуы мүмкін. Бұл қайталанатын эпизодтар, олардың мақсаты – аңдып жүргендерді қорқыту, ашу немесе қорлау. Қорқыту балалар үшін зиянды және ұзақ мерзімді салдары болуы мүмкін. Физикалық салдардан басқа (ұйқының бұзылуы, бас ауруы) балалар эмоционалды және психикалық денсаулықты, оның ішінде депрессия мен мазасыздықты сезінуі мүмкін, бұл мектептің нашар үлгеруіне әкелуі мүмкін. «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне баланың құқықтарын қорғау, білім беру, ақпарат және ақпараттандыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2022 жылғы 3 мамырдағы Заңмен «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» және «Білім туралы» Заңдарға «жәбірлеу (буллинг), кибербуллинг» ұғымдары енгізілді. Оқу-ағарту министрлігі баланы жәбірлеудің (буллингтің) алдын алу қағидаларын әзірлеу және бекіту жөніндегі уәкілетті орган болып табылады.
Жасөспірімдермен жүргізілетін тәрбие жұмыстарының болжамды формалары:
- Әлеуметтік желілердегі коммуникативтік мәдениет туралы мысалдармен қанықтырылған сюжетті қысқа әңгімелер құрастыру конкурсы.
- «Қауіпсіз интернет» тақырыбында шағын топтардағы жаттығу (3-4 адам). Топқа кибербуллинг сипаты бар жағдай ұсынылады. Жасөспірімдер осы жағдайда қауіпті және қауіпсіз әрекет ету жолдарын ойлап табуы тиіс, содан кейін оны бүкіл аудитория алдында рөлдерде ойнау арқылы көрсету қажет [6].
- Кибербуллингтің алдын алуға бағдарланған ойындарды ұйымдастыру.
- «Менің интернет портретім»» тақырыбында эссе конкурсын ұйымдастыру;
- Пікірталас. Пікірталасты ұйымдастыру тәсілдері әртүрлі: олар топтық және жеке, жұптық пікірталастар болуы мүмкін. Пікірталас кез-келген топтың жеңісімен аяқталуы мүмкін, әр қатысушы өз пікірінде қалуы мүмкін, барлық қатысушылар белгілі бір проблеманы көруде бір пікірге келеді.
- Тренингтер тақырыптары «Кибербуллинг немесе қауіпті виртуалды кеңістік», «Әзіл түбі – зіл немесе әлеуметтік желілердегі кибербуллинг», «Кибербуллингтің құрбаны болмау» және т. б.
- Бейне дәрістер әзірлеуге арналған тақырыптар жобасы:
«Интернеттегі қауіп – қатерлер мен бопсалау;
«Қылмыс пен жаза: интернеттегі буллинг үшін жаза».
Ата-аналармен әңгімелесу тақырыптары:
- Кәмелетке толмағандардың компьютерлік және виртуалды тәуелділігі.
- Кәмелетке толмағандарда агрессивті мінез-құлықтың қалыптасуының психологиялық себептері.
- Жасөспірімдер арасындағы моббинг және қорқыту.
- Әлеуметтік медиа: аңыз бен ақиқат.
- Жасөспірімнің виртуалды коммуникативтік сипаты.
- Қауіпсіз КАЗНЕТ.